Dlaczego odpoczynek jest ważny i co dzieje się w ciele, kiedy zwalniamy?

Dzieci nie mają problemu z odpoczynkiem. Kiedy są zmęczone – zwalniają. Kładą się na podłodze w środku zabawy, zasypiają w samochodzie, proszą o chwilę ciszy. Ciało mówi,
a one słuchają.

Gdzieś po drodze – między szkołą, pracą, odpowiedzialnością i listami zadań – przestajemy słyszeć ten głos. Albo słyszymy, ale udajemy że nie słyszymy, bo przecież jeszcze tyle do zrobienia, bo na odpoczynek trzeba zasłużyć, bo inni jakoś dają radę.

Tymczasem ciało nie przestaje mówić. Zmienia tylko głośność.

Jest w nas coś, co bardzo nie lubi bezczynności. Kultura w której żyjemy nie pomaga – ciągła dostępność, powiadomienia, poczucie że zawsze można zrobić coś jeszcze. I nawet kiedy siedzimy już na plaży, głowa nadal pracuje.

To nie jest kwestia słabej woli. To fizjologia.

Układ nerwowy, który przez miesiące funkcjonował na wysokich obrotach (stres, terminy, odpowiedzialność, niedobór snu) nie potrafi wyłączyć się, ot tak na komendę. Pierwsza doba urlopu to często nie odpoczynek, ale chaos. Ciało nie wie, co ze sobą zrobić bez codziennej listy zadań.

Kiedy pozwalamy sobie na prawdziwy odpoczynek – nie scrollowanie w poziomie zamiast w pionie – w ciele zaczyna dziać się coś ważnego.

Układ nerwowy przełącza się z trybu gotowości w tryb regeneracji. Kortyzol – hormon stresu, który przez długi czas utrzymywał ciało w napięciu – zaczyna opadać. Mięśnie, które były stale napięte powoli puszczają. Oddech staje się głębszy i spokojniejszy, bez żadnego wysiłku.

Ale ten proces potrzebuje czasu. Badania pokazują, że potrzeba średnio trzech dni, żeby układ nerwowy zaczął zwalniać po intensywnym czasie pracy. Z tego powodu pierwsze dni urlopu bywają najtrudniejsze. To właśnie dlatego wraca się zmęczonym z długiego weekendu.

To nie znaczy że odpoczynek nie działał. To znaczy, że może nie udało Ci się przełączyć w tryb odpoczynku.

Nie piszę tego żeby dać Ci kolejną rzecz do przepracowania. Piszę, bo wiem, że wielu moich pacjentów ma wobec siebie bardzo mało cierpliwości.

Czują, że powinni umieć odpoczywać od razu, w pełni, bez wysiłku. A kiedy im nie wychodzi – winią siebie. Dochodzi do paradoksu: stresują się tym, że nie potrafią się odprężyć.

Tymczasem odpoczynek, jak każda inna umiejętność, potrzebuje praktyki. Nie intensywnej, nie z podręcznikiem. Po prostu regularności i odrobiny życzliwości dla siebie.

Spacer bez telefonu, drzemka bez wyrzutów sumienia, relaks przy kawie bez planowania kolejnego dnia.

Małymi krokami.

Ciało, które dostaje przestrzeń do regeneracji – wraca do równowagi, do sprawności, do gotowości. Nie dlatego, że coś mu kazałeś, ale dlatego, że w końcu miało szansę na odpoczynek.

Daj mu tę szansę tego lata.

dr Sławomir Adamowicz

Co miesiąc wysyłam jeden newsletter – konkretną wskazówkę i wyjaśnienie czegoś, o czym rzadko mówi się podczas wizyty.

Po zapisie do newslettera dostaniesz mój bezpłatny przewodnik „Ból to sygnał, nie wyrok”.

Tak, chcę dostawać newsletter!